تفاوت DisplayPort 1.2، 1.4 و 2.1

DisplayPort یکی از رابط‌های اصلی انتقال تصویر و صدا در کامپیوتر، لپ‌تاپ و مانیتور است و در طول سال‌ها، نسخه‌های مختلفی از آن معرفی شده‌اند. تفاوت میان این نسخه‌ها فقط به شماره آن‌ها محدود نمی‌شود؛ هر نسل پهنای باند، قابلیت‌های تصویری و ظرفیت متفاوتی برای انتقال داده دارد.

DisplayPort 1.2، DisplayPort 1.4 و DisplayPort 2.1 سه نسخه مهم هستند که هرکدام برای سطح متفاوتی از نیازهای تصویری مناسب‌اند. برای مثال، نیاز یک مانیتور اداری با رزولوشن معمولی با یک نمایشگر 4K با نرخ نوسازی 240Hz یکسان نیست و انتخاب نسخه مناسب DisplayPort نیز باید بر اساس همین مشخصات انجام شود.

در این مقاله همراه یوگرین باشید، تفاوت DisplayPort 1.2، 1.4 و 2.1 را از نظر پهنای باند، رزولوشن، نرخ نوسازی، HDR، DSC، اتصال چند نمایشگر و کاربردهای گیمینگ بررسی می‌کنیم تا بتوانید نسخه مناسب را برای سیستم خود انتخاب کنید. برای استعلام قیمت DisplayPort می توانید نگاهی به صفحه محصولات بیاندازید.

DisplayPort چیست و نسخه‌های آن چه تفاوتی دارند؟

مبدل DisplayPort یک رابط دیجیتال برای انتقال تصویر و صدا است که بیشتر در کامپیوترهای رومیزی، لپ‌تاپ‌ها، کارت‌های گرافیک و مانیتورها استفاده می‌شود. دیسپلی پورت توسط VESA توسعه داده شده و نسخه‌های جدیدتر آن با افزایش پهنای باند، امکان انتقال تصویر با رزولوشن و نرخ نوسازی بالاتر را فراهم کرده‌اند.

DisplayPort 1.2 حداکثر نرخ انتقال خام 21.6Gbps دارد و از چهار مسیر انتقال داده استفاده می‌کند. DisplayPort 1.4 نیز همین حداکثر نرخ انتقال خام را دارد، اما با اضافه شدن فناوری DSC می‌تواند داده‌های تصویری سنگین‌تری را منتقل کند. در مقابل، DisplayPort 2.1 جهش قابل توجهی در پهنای باند ایجاد کرده و در حالت UHBR20 به نرخ انتقال خام 80Gbps می‌رسد.

بنابراین، تفاوت این نسخه‌ها بیشتر زمانی اهمیت پیدا می‌کند که بخواهید از نمایشگرهایی با رزولوشن بالا، نرخ نوسازی زیاد یا ترکیبی از هر دو استفاده کنید.

DisplayPort 1.2 چیست؟

DisplayPort 1.2 یکی از نسخه‌های قدیمی‌تر اما همچنان کاربردیدد است که در بسیاری از مانیتورها و کارت‌های گرافیک نسل‌های مختلف دیده می‌شود. این نسخه در زمان عرضه، نسبت به نسل قبل افزایش قابل توجهی در پهنای باند داشت و امکاناتی مانند Multi-Stream Transport یا MST را نیز ارائه کرد.

مشخصات و پهنای باند DisplayPort 1.2

DisplayPort 1.2 دارای 4 مسیر انتقال داده با نرخ 5.4Gbps برای هر مسیر است. مجموع نرخ انتقال خام به 21.6Gbps می‌رسد و پهنای باند مفید انتقال داده پس از در نظر گرفتن سربار پروتکل، حدود 17.28Gbps است.

این میزان پهنای باند برای بسیاری از کاربردهای معمول، مانیتورهای Full HD و 1440p و برخی تنظیمات 4K کافی است؛ اما برای ترکیب رزولوشن‌های بسیار بالا با نرخ نوسازی بالا محدودیت بیشتری دارد.

DisplayPort 1.2 از چه رزولوشن و نرخ نوسازی پشتیبانی می‌کند؟

DisplayPort 1.2 می‌تواند از رزولوشن‌های بالا مانند 4K پشتیبانی کند، اما توانایی آن در ترکیب رزولوشن و نرخ نوسازی به مشخصات دقیق نمایشگر و کارت گرافیک بستگی دارد.

برای مانیتورهای 1080p با نرخ نوسازی بالا و بسیاری از نمایشگرهای 1440p، این نسخه همچنان گزینه قابل استفاده‌ای است. در مانیتور 4K نیز می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد، اما با افزایش نرخ نوسازی، محدودیت پهنای باند زودتر نمایان می‌شود.

DisplayPort 1.2 برای چه مانیتورهایی مناسب است؟

اگر مانیتور شما Full HD یا 1440p است و نرخ نوسازی آن در محدوده معمول قرار دارد، DisplayPort 1.2 می‌تواند نیاز شما را برطرف کند. این نسخه همچنین برای سیستم‌های اداری، مانیتورهای معمولی و بسیاری از سیستم‌های گیمینگ قدیمی‌تر مناسب است. برای نمایشگرهای جدید 4K با نرخ نوسازی بسیار بالا، بهتر است سراغ نسخه‌های جدیدتر بروید.

DisplayPort 1.4 چیست؟

DisplayPort 1.4 نسخه‌ای پیشرفته‌تر از DisplayPort 1.2 است که در سال 2016 معرفی شد. نکته مهم این است که سرعت خام لینک در آن نسبت به DisplayPort 1.2 افزایش پیدا نکرد، اما قابلیت‌های جدیدی به آن اضافه شد که امکان استفاده موثرتر از همین پهنای باند را فراهم می‌کنند.

مشخصات و پهنای باند DisplayPort 1.4

DisplayPort 1.4 نیز مانند نسخه 1.2 از چهار مسیر با نرخ 8.1Gbps برای هر مسیر استفاده می‌کند. بنابراین حداکثر نرخ انتقال خام آن 32.4Gbps و پهنای باند مفید آن حدود 25.92Gbps است. افزایش پهنای باند نسبت به DisplayPort 1.2 باعث شده این نسخه برای نمایشگرهای 4K با نرخ نوسازی بالاتر مناسب‌تر باشد.

DisplayPort 1.4 از چه رزولوشن و نرخ نوسازی پشتیبانی می‌ کند؟

DisplayPort 1.4 می‌تواند برای نمایشگرهای 4K با نرخ نوسازی بالا مورد استفاده قرار گیرد و در تنظیمات مناسب، امکان استفاده از نرخ‌های 120Hz و بالاتر را فراهم می‌کند. فشرده‌سازی تصویری به DisplayPort 1.4 اجازه می‌دهد اطلاعات بیشتری را بدون افزایش پهنای باند فیزیکی لینک منتقل کند.

نقش DSC در DisplayPort 1.4

DSC یا Display Stream Compression فناوری فشرده‌سازی تصویر است که برای کاهش حجم داده‌های تصویری مورد استفاده قرار می‌گیرد. این فشرده‌سازی به‌صورت طراحی‌شده اینجام می‌شود تا کیفیت تصویر برای استفاده معمول به شکل محسوسی افت نکند.

وجود DSC یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های عملی DisplayPort 1.4 با نسخه 1.2 است. به کمک این فناوری، DisplayPort 1.4 می‌تواند از نمایشگرهایی پشتیبانی کند که انتقال اطلاعات خام آن‌ها از ظرفیت لینک بدون فشرده‌سازی فراتر می‌رود.

DisplayPort 1.4 برای چه مانیتورهایی مناسب است؟

DisplayPort 1.4 انتخاب مناسبی برای بسیاری از مانیتورهای گیمینگ 1440p با نرخ نوسازی بالا و نمایشگرهای 4K است. اگر از مانیتور 4K با نرخ نوسازی 120Hz یا بالاتر استفاده می‌کنید، DisplayPort 1.4 همراه با DSC می‌تواند گزینه مناسبی باشد؛ البته باید مشخصات کارت گرافیک، مانیتور و کابل نیز با این تنظیمات هماهنگ باشند.

DisplayPort 2.1 چیست؟

DisplayPort 2.1 نسل جدیدتر است که برای نمایشگرهای با رزولوشن بسیار بالا و نرخ نوسازی بالا طراحی شده است. مهم‌ترین پیشرفت آن افزایش چشمگیر پهنای باند و معرفی حالت‌های انتقال UHBR است.

مشخصات و پهنای باند DisplayPort 2.1

DisplayPort 2.1 می‌تواند بسته به حالت UHBR مورد استفاده، سرعت‌های متفاوتی داشته باشد. در حالت UHBR10، نرخ انتقال هر مسیر 10Gbps است و در UHBR13.5 به 13.5Gbps می‌رسد. بالاترین حالت یعنی UHBR20 نیز برای هر مسیر 20Gbps ارائه می‌دهد.

در UHBR20، چهار مسیر در مجموع نرخ انتقال خام 80Gbps را فراهم می‌کنند. این افزایش بزرگ نسبت به DisplayPort 1.4، امکان انتقال داده‌های تصویری بسیار سنگین را بدون اتکا به فشرده‌سازی در بسیاری از شرایط فراهم می‌کند.

DisplayPort 2.1 از چه رزولوشن و نرخ نوسازی پشتیبانی می‌ کند؟

DisplayPort 2.1 برای نسل جدید نمایشگرهای 4K، 8K و حتی تنظیمات بسیار سنگین‌تر طراحی شده است. ترکیب رزولوشن بالا و نرخ نوسازی زیاد، به پهنای باند قابل توجهی نیاز دارد و این همان نقطه‌ای است که مزیت DisplayPort 2.1 نسبت به نسخه‌های قدیمی‌تر مشخص می‌شود.

برای مثال، نمایشگرهای 4K با نرخ نوسازی بسیار بالا یا برخی نمایشگرهای 8K می‌توانند از ظرفیت بالاتر این کابل استفاده کنند. البته پشتیبانی واقعی به نسخه دقیق DisplayPort، حالت UHBR، کارت گرافیک، مانیتور و کابل بستگی دارد.

DisplayPort 2.1 و استاندارد UHBR چیست؟

UHBR مخفف Ultra-High Bit Rate است و به حالت‌های انتقال سریع‌تر در DisplayPort 2.1 اشاره دارد. سه سطح اصلی UHBR10، UHBR13.5 و UHBR20 وجود دارد. این نام‌ها نشان‌دهنده نرخ انتقال هر مسیر هستند. بنابراین UHBR20 با 20Gbps در هر مسیر، بالاترین ظرفیت را ارائه می‌دهد.

نکته مهم هنگام خرید DisplayPort این است که صرفاً دیدن عبارت DisplayPort 2.1 کافی نیست؛ مشخصات UHBR کابل، کارت گرافیک و مانیتور نیز باید بررسی شود.

DisplayPort 2.1 برای چه مانیتورهایی مناسب است؟

اگر مانیتور شما 4K یا 8K است و نرخ نوسازی بسیار بالایی دارد، DisplayPort 2.1 انتخاب آینده‌نگرانه‌تری محسوب می‌شود. این نسخه برای سیستم‌های گیمینگ رده‌بالا و نمایشگرهایی ساخته شده است که حجم داده تصویری بسیار زیادی تولید می‌کنند. برای مانیتورهای معمولی 1080p یا 1440p، مزیت پهنای باند DisplayPort 2.1 معمولاً اهمیت زیادی ندارد.

تفاوت DisplayPort 1.2، 1.4 و 2.1 چیست؟

تفاوت اصلی این سه نسخه در ظرفیت انتقال داده و فناوری‌هایی است که برای مدیریت تصویر با کیفیت بالا در اختیار شما قرار می‌دهند. DisplayPort 1.2 برای بسیاری از نمایشگرهای معمولی کافی است، DisplayPort 1.4 با افزایش پهنای باند و پشتیبانی از DSC برای 4K با نرخ نوسازی بالاتر مناسب‌تر شده و DisplayPort 2.1 ظرفیت بسیار بیشتری برای نسل جدید نمایشگرهای 4K و 8K ارائه می‌دهد.

تفاوت DisplayPort 1.2، 1.4 و 2.1 در پهنای باند

DisplayPort 1.2 دارای نرخ انتقال خام 21.6Gbps است، در حالی که DisplayPort 1.4 این مقدار را به 32.4Gbps افزایش می‌دهد. DisplayPort 2.1 در حالت UHBR20 به 80Gbps می‌رسد. بنابراین از نظر ظرفیت خام، فاصله DisplayPort 2.1 با دو نسل قبلی بسیار بیشتر از فاصله میان نسخه 1.2 و 1.4 است.

تفاوت در حداکثر رزولوشن و نرخ نوسازی

DisplayPort 1.2 برای Full HD و 1440p و برخی تنظیمات 4K مناسب است، اما در نرخ‌های نوسازی بالا محدودیت بیشتری دارد. DisplayPort 1.4 با ظرفیت بیشتر و DSC برای 4K با نرخ نوسازی بالا کاربرد گسترده‌تری دارد.

DisplayPort 2.1 برای ترکیب‌های سنگین‌تر مانند 4K با نرخ نوسازی بسیار بالا و 8K طراحی شده است. بنابراین هر چه رزولوشن و نرخ نوسازی نمایشگر بالاتر برود، مزیت نسخه 2.1 بیشتر مشخص می‌شود.

تفاوت در پشتیبانی از HDR

هر سه نسخه می‌توانند در سیستم‌های سازگار برای انتقال محتوای HDR مورد استفاده قرار گیرند، اما قابلیت واقعی HDR فقط به نسخه DisplayPort وابسته نیست. مانیتور، کارت گرافیک و محتوای مورد استفاده نیز باید از HDR پشتیبانی کنند.

DisplayPort 1.4 با پهنای باند بیشتر و DSC برای نمایشگرهای HDR با رزولوشن و نرخ نوسازی بالاتر مناسب‌تر از DisplayPort 1.2 است. DisplayPort 2.1 نیز ظرفیت بسیار بیشتری برای ترکیب HDR با رزولوشن و نرخ نوسازی بالا فراهم می‌کند.

تفاوت در فشرده‌ سازی تصویر و فناوری DSC

DisplayPort 1.2 فاقد DSC است، در حالی که DisplayPort 1.4 از DSC پشتیبانی می‌کند. این فناوری یکی از دلایل مهم توانایی DisplayPort 1.4 در اجرای برخی تنظیمات تصویری سنگین است. DisplayPort 2.1 علاوه بر ظرفیت بسیار بالاتر، در برخی کاربردها می‌تواند بدون نیاز به DSC همان حجم داده را منتقل کند. البته DSC همچنان در برخی تنظیمات بسیار سنگین می‌تواند کاربرد داشته باشد.

تفاوت در انتقال صدا

هر سه نسخه DisplayPort امکان انتقال صدا را همراه با تصویر دارند، اما نسخه‌های جدیدتر ظرفیت بالاتری برای مدیریت جریان‌های تصویری و صوتی هم‌زمان فراهم می‌کنند. DisplayPort 2.1 به دلیل پهنای باند بالاتر، برای چنین ترکیب‌هایی محدودیت کمتری دارد.

تفاوت در اتصال چند مانیتور

DisplayPort 1.2 قابلیت MST را معرفی کرد که امکان اتصال چند نمایشگر از یک خروجی DisplayPort را فراهم می‌کند. این قابلیت در نسخه‌های جدیدتر نیز ادامه پیدا کرده است. با این حال، تعداد و رزولوشن نمایشگرهایی که می‌توان به‌صورت هم‌زمان استفاده کرد به پهنای باند موجود و مشخصات کارت گرافیک بستگی دارد. به همین دلیل DisplayPort 2.1 برای چند نمایشگر با رزولوشن بالا ظرفیت بیشتری نسبت به نسخه‌های قدیمی دارد.

تفاوت در پشتیبانی از Adaptive-Sync و فناوری‌ های متغیر نرخ نوسازی

DisplayPortاز فناوری‌های متغیر نرخ نوسازی پشتیبانی می‌کند و همین ویژگی باعث شده این رابط در سیستم‌های گیمینگ کاربرد زیادی داشته باشد. DisplayPort 1.2 و نسخه‌های جدیدتر می‌توانند در تجهیزات سازگار از Adaptive-Sync استفاده کنند. در نسخه‌های جدیدتر، افزایش ظرفیت انتقال باعث می‌شود بتوان این فناوری‌ها را در کنار رزولوشن و نرخ نوسازی بالاتر به کار گرفت.

تفاوت در سازگاری با کارت گرافیک و مانیتور

نسخه جدیدتر لزوماً به این معنی نیست که تمام قابلیت‌های آن روی هر سیستم قابل استفاده خواهد بود. کارت گرافیک، مانیتور و کابل باید از حالت موردنظر پشتیبانی کنند. برای مثال، اتصال یک کابل DisplayPort 2.1 به سیستمی که فقط DisplayPort 1.2 دارد، قابلیت‌های نسخه 2.1 را به سیستم اضافه نمی‌کند. هنگام انتخاب کابل باید مشخصات هر سه بخش را با یکدیگر مقایسه کنید.

جدول مقایسه DisplayPort 1.2، 1.4 و 2.1

DisplayPort 2.1 برای گیمینگ چه مزیتی دارد؟

مهم‌ترین مزیت DisplayPort 2.1 برای گیمینگ، ظرفیت بسیار بالاتر آن است. در بازی‌های جدید، ترکیب 4K با نرخ نوسازی بالا حجم زیادی از داده تصویری تولید می‌کند و پهنای باند بالاتر می‌تواند محدودیت انتقال را کاهش دهد.

اگر از یک مانیتور 4K با نرخ نوسازی بسیار بالا استفاده می‌کنید یا قصد دارید سراغ نمایشگرهای 8K بروید، DisplayPort 2.1 انتخاب مناسب‌تری نسبت به 1.2 و 1.4 است. البته برای استفاده واقعی از این ظرفیت، کارت گرافیک و مانیتور نیز باید از حالت موردنظر پشتیبانی کنند.

برای مانیتور 4K کدام نسخه DisplayPort مناسب است؟

برای مانیتور 4K، انتخاب نسخه به نرخ نوسازی بستگی دارد. اگر نرخ نوسازی پایین‌تر باشد، DisplayPort 1.2 می‌تواند کافی باشد. برای 4K با نرخ نوسازی بالا، DisplayPort 1.4 گزینه رایج‌تری است، به‌خصوص زمانی که DSC در دسترس باشد.

اگر مانیتور 4K شما نرخ نوسازی بسیار بالایی دارد و از DisplayPort 2.1 پشتیبانی می‌کند، استفاده از این نسخه ظرفیت بیشتری در اختیار سیستم قرار می‌دهد و مناسب‌تر است.

برای مانیتور 144Hz، 165Hz و 240Hz کدام نسخه مناسب است؟

برای مانیتور 144Hz یا 165Hz، انتخاب نسخه به رزولوشن بستگی دارد. در 1080p، DisplayPort 1.2 معمولاً می‌تواند نیاز چنین نمایشگری را برطرف کند و در 1440p نیز بسته به مشخصات مانیتور، کارت گرافیک و تنظیمات تصویر می‌تواند کافی باشد.

برای 1440p با نرخ 240Hz یا 4K با نرخ 144Hz و بالاتر، DisplayPort 1.4 انتخاب مناسب‌تری است و در برخی تنظیمات به DSC نیاز خواهد داشت.

اگر نمایشگر 4K یا 8K با نرخ نوسازی بسیار بالا دارید، DisplayPort 2.1 انتخاب بهتری است؛ زیرا ظرفیت انتقال آن به‌ مراتب بیشتر است.

DisplayPort 1.2، 1.4 یا 2.1؛ کدام برای شما مناسب است؟

انتخاب نسخه مناسب را باید با توجه به مشخصات واقعی مانیتور و کارت گرافیک انجام دهید، نه صرفاً شماره نسخه. برای استفاده‌های معمولی، انتخاب نسخه قدیمی‌تر هم می‌تواند کاملاً کافی باشد.

• استفاده معمولی و مانیتورهای استاندارد → DisplayPort2
• گیمینگ 1440p و 4K با نرخ نوسازی بالا → DisplayPort4
• 4K و 8K با نرخ نوسازی بسیار بالا و نمایشگرهای جدید → DisplayPort1

اگر مانیتور شما از قابلیت‌های نسخه جدیدتر استفاده نمی‌کند، خرید کابل HDMI اصل یا تجهیزات گران‌تر صرفاً به دلیل داشتن شماره بالاتر استفاده‌ای ندارد و فقط هزینه شما را افزایش می‌دهد.

جمع‌بندی؛ DisplayPort 1.2، 1.4 یا 2.1؟

DisplayPort 1.2 برای بسیاری از مانیتورهای Full HD و 1440p و بعضی تنظیمات 4K همچنان کاربردی است. DisplayPort 1.4 با افزایش پهنای باند و پشتیبانی از DSC، انتخاب مناسب‌تری برای مانیتورهای 1440p و 4K با نرخ نوسازی بالا محسوب می‌شود. DisplayPort 2.1 نیز با ارائه پهنای باند بسیار بیشتر، برای نمایشگرهای 4K و 8K با نرخ نوسازی بالا طراحی شده است.

بنابراین اگر مانیتور شما مشخصات معمولی دارد، نیازی نیست صرفاً به دلیل جدیدتر بودن DisplayPort 2.1 سراغ آن بروید. در مقابل، اگر از یک مانیتور رده‌بالا با رزولوشن و نرخ نوسازی زیاد استفاده می‌کنید، نسخه جدیدتر می‌تواند ظرفیت موردنیاز شما را بهتر تأمین کند.

در انتخاب کابل نیز فقط به نام DisplayPort توجه نکنید. نسخه استاندارد، پهنای باند، رزولوشن، نرخ نوسازی و قابلیت‌هایی مانند HDR و VRR را با مشخصات مانیتور و کارت گرافیک خود مطابقت دهید.

سؤالات متداول

DisplayPort 1.2 بهتر است یا 1.4؟

برای مانیتورهای 1440p و 4K با نرخ نوسازی بالاتر، DisplayPort 1.4 به دلیل پهنای باند بیشتر و پشتیبانی از DSC انتخاب بهتری است.

DisplayPort 1.4 بهتر است یا 2.1؟

DisplayPort 2.1 پهنای باند بسیار بیشتری دارد و برای نمایشگرهای 4K و 8K با نرخ نوسازی بالا مناسب‌تر است.

آیا DisplayPort 1.2 از 4K پشتیبانی می‌کند؟

بله، اما نرخ نوسازی قابل دستیابی به مشخصات دقیق مانیتور، کارت گرافیک و تنظیمات تصویر بستگی دارد.

آیا DisplayPort 1.4 برای 4K 144Hz مناسب است؟

بله، DisplayPort 1.4 می‌تواند برای 4K 144Hz مناسب باشد و در برخی تنظیمات استفاده از DSC اهمیت دارد.

آیا DisplayPort 2.1 برای 8K مناسب است؟

بله، DisplayPort 2.1 بای نمایشگرهای 8K و تنظیمات تصویری سنگین طراحی شده است.

آیا کابل DisplayPort 2.1 با پورت 1.4 سازگار است؟

کابل می‌تواند با پورت قدیمی‌تر استفاده شود، اما عملکرد به قابلیت‌های پورت 1.4 محدود خواهد شد.

کدام نسخه DisplayPort برای گیمینگ بهتر است؟

برای گیمینگ 1440p و 4K با نرخ نوسازی بالا، DisplayPort 1.4 گزینه مناسبی است و برای نمایشگرهای رده‌بالای 4K و 8K، DisplayPort 2.1 انتخاب بهتری خواهد بود.